وقتی استخوان تیبیا دچار شکستگی میشود، چیزی بیشتر از یک آسیب فیزیکی رخ میدهد؛ راه رفتن، فعالیت روزانه و حتی خواب شبانه دچار اختلال میشود. این شکستگی، بهویژه اگر همراه با جابهجایی یا شکستگی باز باشد، نیازمند درمان دقیق و مراقبت مداوم است.
در این راهنما، با نگاهی علمی و در عین حال قابلفهم، به روشهای درمان شکستگی استخوان تیبیا میپردازیم؛ از تشخیص اولیه تا مراقبتهای بعد از جراحی یا گچگیری. هدف این مطلب، ارائهی اطلاعاتی کاربردیست که به تصمیمگیری آگاهانه شما کمک کند.
انواع شکستگی تیبیا
شکستگی تیبیا انواع مختلفی داره که هر کدوم ویژگیها و روشهای درمان متفاوتی دارن. شناخت نوع شکستگی به پزشک کمک میکنه بهترین راه درمان رو انتخاب کنه. اصلیترین انواع شکستگی تیبیا عبارتاند از:
۱. شکستگی باز و بسته
-
شکستگی بسته: وقتی استخوان شکسته ولی پوست سالم باقی میمونه و استخوان از پوست بیرون نزده.
-
شکستگی باز: در این نوع، استخوان شکسته از پوست بیرون زده و احتمال عفونت و مشکلات جدیتر بیشتره.
۲. شکستگی ساده و چندتکه
-
شکستگی ساده: استخوان فقط در یک محل شکسته و قطعات آن به هم چسبیدهاند.
-
شکستگی چندتکه (خرد شده): استخوان در چند بخش شکسته و قطعات استخوان از هم جدا شدهاند.
۳. شکستگی خطی، مارپیچی و قطعی
-
شکستگی خطی: شکستگی به صورت یک خط مستقیم در طول استخوان ایجاد میشود.
-
شکستگی مارپیچی: شکستگی به صورت پیچخورده است که معمولاً به علت چرخش یا پیچش ناگهانی ایجاد میشود.
-
شکستگی قطعی (Transverse): شکستگی به صورت خطی عمود بر محور استخوان است.
روشهای تشخیص شکستگی تیبیا
تشخیص درست شکستگی استخوان تیبیا، اولین گام در درمان موفق است. پس از آسیب، پزشک با بررسی علائم و استفاده از روشهای تصویربرداری، وضعیت را ارزیابی میکند.
۱. معاینه بالینی
پزشک ابتدا درد شدید، تورم، کبودی، کاهش حرکت و تغییر شکل استخوان را بررسی میکند. این علائم اغلب نشانههای واضح شکستگی هستند.
۲. تصویربرداری
-
رادیولوژی (X-Ray): رایجترین روش برای دیدن شکستگی روی استخوان.
-
سیتی اسکن (CT): برای شکستگیهای پیچیده یا نیاز به جزئیات بیشتر.
-
ام آر آی (MRI): بیشتر برای بررسی آسیبهای نرمتشی اطراف استخوان.
۳. آزمایشهای تکمیلی
در صورت احتمال آسیب به عروق یا اعصاب، ممکن است تستهای بیشتری انجام شود تا شرایط کلی ساق پا مشخص شود.
روش های درمان شکستگی استخوان تیبیا (استخوان درشت نی)
شکستگی تیبیا یکی از آسیبهای جدی استخوانیه که نیازمند درمان دقیق و اصولیه. انتخاب روش درمان بستگی به نوع و شدت شکستگی، سن بیمار و وضعیت کلی سلامت او دارد. در ادامه مهمترین روشهای درمان شکستگی تیبیا را بررسی میکنیم:
۱. درمان غیرجراحی (غیردارویی)
در موارد شکستگیهای ساده و بدون جابهجایی، پزشک ممکن است از روشهای غیرجراحی استفاده کند:
-
گچگیری یا آتلبندی: برای ثابت نگه داشتن استخوان در وضعیت صحیح تا زمان بهبود. معمولاً چند هفته تا چند ماه طول میکشد.
-
استراحت و محدود کردن حرکت: جلوگیری از فشار روی ساق پا به روند بهبودی کمک میکند.
-
فیزیوتراپی: پس از باز شدن گچ یا آتل، تمرینات مخصوص برای بازگرداندن قدرت و حرکت انجام میشود.
۲. درمان جراحی
اگر شکستگی پیچیده، باز یا همراه با جابهجایی باشد، جراحی لازم میشود. در جراحی شکستگی تیبیا معمولاً از روشهای زیر استفاده میشود:
-
فیکساسیون داخلی: با استفاده از پیچ، میله یا پلاک فلزی، قطعات شکسته استخوان در جای درست ثابت میشوند.
-
ایمپلنتگذاری: در برخی موارد، برای تثبیت بیشتر از ایمپلنتهای مخصوص استفاده میشود.
-
در موارد شکستگی باز: جراحی علاوه بر تثبیت استخوان، برای پاکسازی محل آسیب و جلوگیری از عفونت انجام میشود.
فیزیوتراپی پس از جراحی شکستگی استخوان تیبیا
بعد از جراحی شکستگی استخوان درشتنی، فیزیوتراپی نقش مهمی در کاهش درد، تورم و سفتی، تقویت عضلات و بازگرداندن حرکت زانو دارد. این درمان باید پس از ترخیص بیمار نیز ادامه پیدا کند تا بهبودی عملکرد حفظ شود.
حدود دوازده هفته پس از جراحی، شکستگی معمولاً جوش خورده و درد و تورم به حداقل میرسد. در این مرحله، بیمار میتواند بدون تحمل وزن و عصا راه برود و بهبودی قابل توجهی در عملکرد زانو دارد.
اهداف اصلی فیزیوتراپی در این دوره شامل موارد زیر است:
-
تقویت و کشش عضلات پا
-
حفظ دامنه کامل حرکات زانو
-
آموزش مجدد راه رفتن
-
تمرینات تعادلی
-
استفاده از دوچرخه ثابت برای افزایش مقاومت
-
آبدرمانی برای تقویت بدون فشار زیاد
موفقیت برنامه فیزیوتراپی به تعهد بیمار، شدت آسیب و نوع شکستگی بستگی دارد.
اهمیت سن در تعیین نوع روش درمان استخوان تیبیا
سن بیمار و وضعیت عملکرد قبلی وی می تواند در تعیین نوع درمان بسیار حیاتی باشد. اهداف اصلی هنگام درمان شکستگی مفصلی زانو و ثبات مفصل، ترازبندی محوری و چرخشی اندام و پایداری و حرکت اولیه مفصل است. هر سه مورد حیاتی هستند، به ویژه در بیماران جوان، اما برخی شواهد نشان می دهد که تراز بندی اندام و پایداری زانو بسیار مهم است.
وضعیت بافت های نرم اطراف بعد از شکستگی
آسیب بافت نرم در شکستگی های اطراف زانو از اهمیت حیاتی برخوردار است. ورم و التهاب همراه با تروما می تواند به راحتی منجر به هیپوکسی پوستی و آسیب اضافی به بافت نرم شود. این امر معمولاً منجر به تاول زدن پوست و در بعضی موارد نکروز پوستی و حتی عضلانی می شود. مدیریت در مراحل اولیه درمان باید بر جلوگیری از آسیب بیشتر بافت نرم هنگام انتظار برای ترمیم شکستگی متمرکز باشد.
بی حرکتی زانو و سرما درمانی از متداول ترین روش ها برای کاهش پاسخ التهابی است. بی حرکتی زانو را می توان با بستن آتل یا فیکساتورهای خارجی انجام داد. استفاده از یک رویکرد مرحله ای با استفاده از تثبیت خارجی در الگوهای پیچیده و ضربه های با انرژی بالا، به ویژه در موارد بی ثباتی محوری توصیه می شود.
نتیجه گیری
شکستگی تیبیا آسیب جدی است که نیاز به تشخیص دقیق و درمان اصولی دارد. روشهای درمان شامل گچگیری، جراحی و فیزیوتراپی است که بسته به نوع شکستگی و وضعیت بیمار انتخاب میشود. فیزیوتراپی بعد از جراحی برای کاهش درد، تورم و بازگرداندن حرکت زانو اهمیت ویژهای دارد.
اگر به شکستگی تیبیا مشکوک هستید، بهتر است هرچه زودتر به متخصص ارتوپدی مراجعه کنید.
دکتر سپهر قربانی، جراح ارتوپدی در زنجان، با تجربه بالا آماده است تا بهترین درمان را به شما ارائه دهد.برای دریافت مشاوره و نوبت ویزیت، همین حالا تماس بگیرید و سلامت خود را جدی بگیرید.
سوالات متداول
1.چه داروهایی برای درمان شکستگی تیبیا تجویز میشود؟
داروهای ضد درد و ضد التهاب مانند ایبوپروفن یا استامینوفن معمولاً استفاده میشوند.
2.آیا شکستگی تیبیا باعث لنگیدن دائمی میشود؟
خیر، اگر درمان درست انجام شود و فیزیوتراپی کامل باشد، لنگیدن دائمی نادر است.
3.دوره نقاهت بعد از شکستگی تیبیا چقدر است؟
معمولاً ۸ تا ۱۲ هفته طول میکشد تا شکستگی خوب شود، با فیزیوتراپی برای بهبود عملکرد.

